Rynek książki na Ukrainie rośnie jedynie nominalnie: inflacja niweczy zyski

Ukraiński rynek książki w 2025 roku wykazuje oznaki stagnacji, pomimo formalnego wzrostu przychodów wydawnictw. Główna część wzrostu tłumaczona jest procesami inflacyjnymi, podczas gdy realny rozwój branży faktycznie się zatrzymał.

Stwierdza to badanie Ukraińskiego Instytutu Książki, który analizuje stan branży wydawniczej i nawyki konsumenckie Ukraińców.

Jedną z głównych przyczyn słabej dynamiki są niskie wydatki ludności na rekreację. Ukraińcy przeznaczają na nią zaledwie około 1% swojego miesięcznego budżetu. Dla porównania, w Niemczech i Holandii wskaźnik ten sięga 16–17%, co znacząco wspiera rozwój rynku kulturalnego i książki w tych krajach.

W samej branży wydawniczej na Ukrainie działa około 390 firm. Łączne przychody branży w 2025 roku wyniosły 8,9 mld UAH, czyli o 8,5% więcej niż w 2024 roku (8,2 mld UAH). Jednocześnie, biorąc pod uwagę roczną inflację na poziomie 9,2%, rzeczywisty wynik finansowy pozostał praktycznie niezmieniony.

Struktura rynku jest niejednorodna: 208 wydawnictw (54%) odnotowało wzrost i zapewniło 76% całkowitych przychodów branży. Natomiast 177 firm (46%) odnotowało spadek, co odpowiada 24% przychodów rynku.

Wskaźniki produkcji również wykazują zróżnicowane tendencje. Według Izby Książki Ukrainy, w 2025 roku opublikowano 15 069 tytułów książek i broszur o łącznym nakładzie ponad 33 mln egzemplarzy. Odrębnie odnotowano 1156 tytułów wydawnictw luksusowych o nakładzie prawie 3,5 mln egzemplarzy.

W porównaniu z 2024 rokiem liczba tytułów wzrosła o 4%, ale łączny nakład spadł o 1,75%. Jednocześnie branża notuje lepsze wyniki niż w 2022 roku, choć nie osiągnęła jeszcze poziomu sprzed pandemii COVID-19.

Rynek wspierają instrumenty państwowe. Należą do nich m.in. zwolnienie książek z podatku VAT, ograniczenia importowe, a także program e-booków dla 18-letnich Ukraińców. Książki są również objęte programami Zimowy Tysiąc, Pakiet dla Uczniów oraz Narodowy Zwrot Gotówki.

Specjaliści z Ukraińskiego Instytutu Książki proponują rozszerzenie wsparcia dla branży poprzez dodatkowe działania: masowe zakupy dla bibliotek publicznych i szkolnych, rozszerzenie programu e-booków dla rodziców noworodków, wprowadzenie dopłat do księgarni oraz zwiększenie stawki Narodowego Zwrotu Gotówki do 50%, w szczególności dla książek.