Wywiad: Kryzys zadłużenia samorządów zagraża chińskiej gospodarce

Problem zadłużenia samorządów w Chinach pogłębia się, coraz bardziej podważając stabilność finansową kraju. Według Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy, zobowiązania regionalne i komunalne stają się kluczowym ryzykiem systemowym dla chińskiej gospodarki, podczas gdy dług publiczny rządu centralnego pozostaje pod względną kontrolą.

Według szacunków wywiadu, do 2025 roku zadłużenie Chin w zakresie infrastruktury komunalnej wyniesie około 60 bilionów juanów, co stanowi 48% PKB kraju. Kolejne około 40 bilionów juanów to bezpośrednie zadłużenie regionalne. Samorządy pokrywają znaczną część obsługi swojego zadłużenia poprzez nowe pożyczki, w tym emisję obligacji.

Sytuację komplikuje przedłużający się kryzys na rynku nieruchomości. Przez wiele lat nawet połowa dochodów budżetu lokalnego generowana była ze sprzedaży działek pod zabudowę. Spadek popytu na mieszkania doprowadził do spadku cen gruntów i gwałtownego spadku dochodów regionalnych, zmuszając samorządy do dalszego zwiększania zadłużenia.

Oprócz oficjalnego długu wynoszącego około 100 bilionów juanów, Chiny mają tzw. „długi ukryte” – zobowiązania quasi-państwowych przedsiębiorstw infrastrukturalnych, w których samorządy pełnią rolę gwarantów. Według szacunków ich wartość może sięgać nawet 50 bilionów juanów, co daje łącznie 150 bilionów juanów, czyli około 120% chińskiego PKB.

Tylko w ciągu pierwszych dwóch miesięcy 2025 roku chińskie regiony wyemitowały obligacje o wartości 1,7 biliona juanów, czyli około 240 miliardów dolarów amerykańskich. Są to rekordowe wolumeny, świadczące o rosnącej zależności samorządów od krótkoterminowego finansowania dłużnego.

Dane wywiadowcze wskazują, że kryzys zadłużenia Chin jest strukturalnie bardziej złożony niż w USA, ponieważ juan nie jest w pełni wymienialną walutą. Ogranicza to zdolność Pekinu do przenoszenia ciężaru finansowego na rynki zewnętrzne. W takiej sytuacji Chiny coraz częściej wykorzystują Rosję jako sytuacyjnego partnera gospodarczego i finansowego, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa zasobów, alternatywnych mechanizmów płatności i manewrów geopolitycznych, nie podejmując długoterminowych zobowiązań.