Cichy protest: Paul McCartney i światowe gwiazdy buntują się przeciwko wykorzystywaniu muzyki do trenowania sztucznej inteligencji

Światowy przemysł muzyczny nasila swój sprzeciw wobec wykorzystywania twórczości artystów do trenowania modeli sztucznej inteligencji bez ich zgody. Jednym z najgłośniejszych gestów był nowy album Paula McCartneya – pierwsze wydawnictwo legendarnego muzyka od pięciu lat, składające się niemal w całości z ciszy. Były członek Beatlesów dołączył do szeroko zakrojonej inicjatywy „Is This What We Want?”, mającej na celu ochronę praw wykonawców i kompozytorów w erze cyfrowej. Do kampanii dołączyli również Sam Fender, Kate Bush, Hans Zimmer, Pet Shop Boys i inni znani artyści.

Według „The Guardian”, cytowanego przez Delo.ua, utwór McCartneya trwa 2 minuty i 45 sekund – mniej więcej tyle samo, co jego hit „With a Little Help From My Friends”. Jednak zamiast melodii słuchacz słyszy jedynie słabe tło studyjne i sporadyczne, losowe dźwięki. Artyści podkreślają, że ta cisza jest symbolem możliwego losu muzyki, jeśli firmy technologiczne będą mogły wykorzystywać dzieła bez zgody autorów. Według nich muzyka może dosłownie „ucichnąć”.

83-letni McCartney, który obecnie kontynuuje swoją trasę koncertową po Ameryce Północnej, umieścił to nagranie na stronie B nowej płyty winylowej, która ukaże się pod koniec miesiąca. Wydawnictwo będzie zawierało serię niemal bezgłośnych kompozycji, których tytuły układają się w frazę: „Rząd brytyjski nie powinien legalizować kradzieży muzyki w interesie firm zajmujących się sztuczną inteligencją”. Inicjator projektu, kompozytor Ed Newton-Rex, ostrzega, że ​​obecne propozycje rządu Wielkiej Brytanii mogą zagrozić własności intelektualnej artystów i promować amerykańskie korporacje technologiczne, a nie brytyjskich autorów.

Paul McCartney wielokrotnie wyrażał zaniepokojenie szybkim rozwojem sztucznej inteligencji. Podkreśla, że ​​bez jasnych zasad młodzi kompozytorzy mogą stracić szansę na karierę: „Musimy być ostrożni. Może przejąć wszystko, a wtedy młodzi muzycy po prostu nie będą mieli gdzie tworzyć. Jeśli sztuczna inteligencja to zniszczy, będzie to niezwykle smutne”.

Do protestu dołączyli również inni znani artyści, w tym Kate Bush i kompozytor Max Richter. Podkreślają, że inicjatywy rządu mogą dewaluować pracę autorów, a wręcz dawać przewagę tym, którzy automatyzują proces twórczy za pomocą sztucznej inteligencji.

Równolegle brytyjski rząd bada możliwość wprowadzenia wyjątku od prawa autorskiego, który zezwalałby na automatyczne gromadzenie tekstów i danych do szkolenia sztucznej inteligencji — w szczególności przez firmy OpenAI, Google, Anthropic i xAI. Może to być możliwe nawet bez wyraźnej zgody autorów, chyba że złożą oni bezpośrednią odmowę. Nowe przepisy mogą wejść w życie dopiero w 2026 roku, chociaż rząd już aktywnie nawiązuje partnerstwa z firmami technologicznymi, aby przyspieszyć cyfryzację sektora publicznego i biznesu.

W trakcie dyskusji prezydent USA Donald Trump stwierdził, że sztuczna inteligencja powinna mieć dostęp do całej wiedzy, w tym materiałów chronionych prawem autorskim, bez konieczności trudnych negocjacji. Skrytykował również kraje, które starają się komplikować pracę firmom zajmującym się sztuczną inteligencją poprzez nadmierne regulacje.

Komentując stanowisko brytyjskiego rządu, reżyser filmowy i aktywista Biben Kidron przypomina: „Próbują grać na dwa fronty i nikogo nie przekonują. Nie udowodnili, że są w stanie chronić interesy twórców”. Rząd twierdzi jednak, że kontynuuje konsultacje z obiema stronami i poszukuje równowagi między rozwojem innowacji a ochroną sektorów kreatywnych.