Ulgi podatkowe na pojazdy elektryczne kosztowały ukraiński budżet 36 miliardów hrywien

Od wprowadzenia ulg podatkowych na import pojazdów elektrycznych w 2022 roku państwo straciło około 36 miliardów hrywien z tytułu dochodów podatkowych. Świadczą o tym dane Państwowej Służby Celnej Ukrainy, która podsumowała wyniki programu zwolnień z VAT przy imporcie samochodów elektrycznych.

Preferencyjny system, obowiązujący do 1 stycznia 2026 roku, obejmuje wszystkie kategorie pojazdów elektrycznych – od modeli budżetowych po klasę premium. Ustawa nie ustanawia żadnych ograniczeń co do ceny ani liczby pojazdów, które można importować bez podatku VAT. Pozwoliło to znacząco pobudzić rynek transportu elektrycznego, ale jednocześnie doprowadziło do znacznych strat dla budżetu państwa.

Według statystyk celnych, w ciągu zaledwie 10 miesięcy 2025 roku wolumen preferencyjnych operacji na import pojazdów elektrycznych wyniósł 14,5 miliarda hrywien. Dla porównania: w 2024 roku państwo otrzymało o 10,6 mld UAH mniej, w 2023 roku – 8,1 mld UAH, a w 2022 roku – 2,8 mld UAH. Taki wzrost wskazuje na gwałtowny wzrost wolumenu importu samochodów elektrycznych na Ukrainę.

Średni koszt importowanego samochodu elektrycznego, według danych celników, sięga 21 tys. dolarów. Ukraińcy najczęściej kupują samochody marek BYD, Volkswagen i Zeekr, ale do kraju trafiają również modele elitarne. I tak, wśród samochodów importowanych na preferencyjnych warunkach odnotowano trzy Rolls-Royce'y Spectre, których łączny koszt przekroczył 56,4 mln UAH, a wysokość udzielonych świadczeń wyniosła 11,2 mln UAH.

Chiny pozostają głównym dostawcą samochodów elektrycznych na Ukrainę, odpowiadając za lwią część wartości importu – 25 mld UAH w pierwszych dziesięciu miesiącach 2025 roku. Kolejne miejsca zajmują USA (14,8 mld UAH) i Niemcy (11,7 mld UAH). Eksperci tłumaczą wzrost udziału chińskich marek połączeniem przystępnych cen i aktywnej ekspansji gamy modelowej producentów z ChRL.

Państwowa Służba Celna podkreśla, że ​​podatek od wartości dodanej (VAT) pozostaje jednym z głównych źródeł finansowania budżetu, z którego finansowane są niezwykle ważne potrzeby państwa – sektor bezpieczeństwa i obrony, programy socjalne, opieka zdrowotna i edukacja. Dlatego kwestia rozszerzenia lub dostosowania świadczeń dla transportu elektrycznego wymaga zrównoważonego podejścia, aby wsparcie dla „zielonego” transportu nie podważyło stabilności finansowej kraju.